الحاج ميرزا أبي الفضل الطهراني
81
شفاء الصدور في شرح زيارة العاشور ( فارسي )
وانصراف است به جانب قبر مقدس ، اگر چه اين تأويل ثاني در عبارت ( مصباح ) بعيد است كه در أو مذكور است كه " أومأت اليه من بعد البلاد بالتسليم " ومعلوم است كه مراد ايماء به سلام است كه محصل أو اشاره وسلام كردن است ، ونيز ظاهر است كه علقمة به حسب سياق وسباق خبر چنانچه اشاره كرديم دعاى خاص براي زيارة خواسته ، نه بعد از زيارة ، ودر اينجا دقيقهاى است كه لفظ جواب را هم نص در مطلوب مىكند ، واين آن است كه در بعضي نسخ ( مصباح ) وتمام نسخ ( كامل الزيارة ) " قلت " يا " فقل عند الايماء " است ودر بعضي نسخ هم كه " بعد الايماء " وارد شده أولا وثوق به صحت آنها نيست ، وبر فرض صحت مراد بعد إرادة الايماء است ، يا بعد التوجه به قرينه وجوب انطباق سؤال بر جواب . وبايد دانست كه مراد از اين ايماء اگر مطلق توجه واشاره باشد خروج به صحرا وصعود بر سطح لازم نيست ، واگر اشاره به سؤال باشد چنانچه از تعريف بلام استفاده مىشود ، وسؤال مبنى بر دستور العمل سابق است - كه مىگويد چون من آن كار را كه فرموديد كردم دعائي بايد بخوانم البتة لازم خواهد بود بر فرض لزوم - ظاهر اينست كه خصوص صحراء را خاصيتى نباشد ، بلكه مراد مكان واسع وفضاى گشاده است هر چه باشد ، والبتة أولى وأقرب به احراز واقع اعتبار اين خصوصيت است ، كه يا بر بأمي بلند واقع شود ويا در مكاني وسيع واز شواهد توجيهى كه ما براي حديث كرده أيم اينست كه در نسخه ( كامل الزيارة ) چنين است : " إذا أنت صليت الركعتين بعد أن تومي اليه وقلت عند الايماء هذا القول فإنك إذا قلت ذلك فقد دعوت . . . " چه صريح اين روايت آن است كه اگر نماز كنى بعد از ايماء ودر حال ايماء اين كلام را بگوئى اين ثواب را دارى .